Publikacje
mgr Mariola Twardowska



 

JAK BYĆ AUTORYTETEM DLA DZIECI W RÓŻNYM WIEKU?

Już pierwsze kontakty społeczne dziecka w początkowym okresie jego życia są podstawą do budowania zrębów autorytetu dorosłych. Ze względu na wysoka zależność, tworzy się i umacnia u dziecka poczucie siły i wszechmocy dorosłych. W sposób naturalny i nieświadomy dziecko podporządkowuje się tej sile i przyjmuje wartości prezentowane przez dorosłych. Pierwszymi i naturalnymi autorytetami dla dziecka są, oczywiście, jego rodzice.
W miarę rozwoju kontaktów społecznych i zwiększającej się samodzielności dziecka autorytet dorosłych podlega różnicowaniu i większemu krytycyzmowi. Proces ten ma charakter dynamiczny. Z wiekiem dziecko poszerza krąg dorosłych, którzy mogą stać się dla niego osobami znaczącymi, ważnymi, autorytetami. Dokonuje bardziej świadomego wyboru tego, co jest dla niego cenne, co mu się podoba, a więc: kto jest dla niego autorytetem. W pewnym momencie uświadamia sobie, że może odrzucić wartości narzucane przez dorosłych, ze może dokonywać odmiennych wyborów. Takie bunty młodzieży mogą być bolesne dla rodziców, którzy w pewnym momencie przyjąć muszą, że nie są już jedynymi autorytetami dla własnych dzieci.
Jednak świat wartości i zasad wpojonych przez te pierwsze w życiu autorytety pozostaje najczęściej do końca życia. I to niezależnie od tego, czy nam się to podoba, czy nie.
 
DZIECI W  MŁODSZYM WIEKU SZKOLNYM – wysoko cenią sobie takie cechy, jak:
- Umiejętność okazywania ciepła
- Umiejętność stabilizowania złożonej i zmieniającej się sytuacji szkolnej
- Komunikatywność
- Nawiązywanie związków emocjonalnych
- Serdeczność
- Życzliwość, okazywanie sympatii
 
DZIECI W ŚREDNIM WIEKU SZKOLNYM – cenią sobie:
- Respektowanie przez nauczyciela ich dojrzałości
- Nie wywyższanie się, przyjacielskie traktowanie
- Pewien dystans nauczycieli wobec uczniów wynikający z pełnionej funkcji
 
 DORASTAJĄCA MŁODZIEŻ – szczególnie ceni sobie w nauczycielu takie cechy, jak:
- Wiedzę merytoryczną
- Umiejętności dydaktyczne
- Etykę ogólną
- Uznanie ich samodzielności i niezależności
  Powszechnie obserwowany na świecie i w Polsce kryzys autorytetu jest niewątpliwie zjawiskiem niepokojącym, ale jednocześnie wszyscy dorośli się do niego przyczyniają. Z wiekiem wzrasta krytycyzm, co sprawia, że dzieci wyraźniej dostrzegają ograniczone kompetencje dorosłych, ich przywary. Młodzi ludzie mają swoje opinie często sprzeczne z tym, co mówią dorośli. Nakłada się na to tak zwany konflikt pokoleń.
  
Chcąc uzyskać rzeczywisty wpływ na innych, musimy pamiętać o tym, że istnieją 3 poziomy wywierania wpływu na innych:
1. Instruowanie
2. Budowanie związków emocjonalnych
3. Modelowanie, czyli dawanie przykładu
Niezależnie od wieku dzieci istnieją pewne warunki, których dotrzymanie jest absolutnie konieczne do tego, by mieć szansę na status autorytetu:
 

  1. traktowanie dziecka w sposób nie urażający jego godności osobistej
  2. kompetentność w przekazywaniu wiedzy
  3. dostosowanie swych oczekiwań wobec dzieci do poziomu ich dojrzałości
  4. szansę na właściwe wyważenie oczekiwań daje umiejętność dynamicznej diagnozy najbliższego rozwoju dzieci
  5. zachowanie zasad konstruktywnego i jasnego komunikowania się, dobry takt emocjonalny.

    Budowanie autorytetu polega na:
    - tworzeniu w świadomości dziecka pozytywnych sądów i przekonań na temat danej osoby
    - kształtowanie u dziecka wobec tej osoby emocji o pozytywnym zabarwieniu: podziwu, zainteresowania, miłości, szacunku..........................
    Bycie autorytetem i jego utrzymanie jest niezwykle trudnym i żmudnym procesem, ale doświadczenie uczy nas przecież, że wszystko zależy od nas (...)

mgr Mariola Twardowska